Van fossiel naar een gezonde wereld

Ons Doel

Om de klimaatdoelen van Parijs te bereiken, moet de CO2-uitstoot drastisch naar beneden. Zolang onze pensioenfondsen nog miljarden van ons pensioengeld in fossiele bedrijven beleggen, is investeren in duurzame bedrijven dweilen met de kraan open. Daarom is ons doel om onze pensioenfondsen te bewegen om te stoppen met investeren in de fossiele industrie en alleen duurzaam te gaan beleggen. Wij willen dat een gezonde wereld meer is dan een droom of een wens. Wij vinden dat ons geld concreet daarin moet worden geïnvesteerd. Ons pensioengeld is onze zeggenschap.

Mijn pensioengeld voor een betere wereld

Om de klimaatcrisis te stoppen zijn structurele veranderingen nodig, afval scheiden en vaker de fiets pakken volstaan niet. Onze pensioenpotten vormen een serieuze geldmacht. Jouw pensioenfonds beheert jouw pensioengeld. Waarin dat geld wordt geïnvesteerd, maakt echt verschil.

Ons Nederlandse pensioenstelsel is één van de sterkste van de wereld. Daar mogen we trots op zijn. Onze pensioenfondsen investeren samen jaarlijks meer dan 1500 miljard euro’s wereldwijd. Waar we niet trots op zijn is dat onze pensioenfondsen -ondanks mooie, groene woorden- tot op de dag van vandaag allemaal óók een substantieel deel van ons pensioengeld in fossiele energie beleggen.

Deze geldstromen houden de oude fossiele industrie (kolen-, olie- en gasbedrijven) in stand. Dat moet stoppen. Ook financieel is dit een geen verstandige keuze aangezien investeringen in fossiele bedrijven steeds minder rendement opleveren en tegenwoordig zelfs verlies. De (economische) groei op de lange termijn zit in een duurzame en gezonde wereld. Waar het geld zit, zit de macht. Ons geld, dus onze macht. Wij willen onze macht juist nu inzetten voor die eerlijke en duurzame toekomst.

Lees meer

Wat kan ik doen

Elke pensioendeelnemer mag en kan aankloppen bij zijn of haar pensioenfonds, de fondsen zijn namelijk volgens de Pensioenwet verplicht om naar je te luisteren. Het is gemakkelijker dan je denkt. Wil je ook dat jouw pensioenfonds investeert in een gezonde wereld waar wij daadwerkelijk graag oud in worden? Vraag je pensioenfonds te stoppen met investeren in fossiele bedrijven, kortweg: divesteren. Sluit je aan bij Groen Pensioen zodat we dit samen kunnen doen. Samen lukt dat beter.

Word ook een pensioenvergroener!

Neem contact met ons op

Samen Sterk

Wij zijn een beweging van pensioenvergroeners. Samen helpen we je het gesprek aan te gaan met het pensioenfonds. We informeren je. Je hoeft geen expert te zijn om jouw fonds aan te spreken op hun beleggingsbeleid. Hoe meer pensioendeelnemers hun invloed uitoefenen via een campagne, hoe groter de druk wordt om te veranderen.

We bieden een plek

door samen te komen met andere pensioendeelnemers. We maken het daarmee gemakkelijker om je aan te sluiten en met ons mee te doen.

We doen onderzoek

naar het beleid en de beleggingen van pensioenfondsen. We publiceren hierover en organiseren evenementen.

We maken verbindingen

tussen pensioendeelnemers en het netwerk om een pensioenfonds heen. We zoeken en activeren. Dit doen we in Nederland en internationaal.

We gaan in gesprek

met pensioenfonds- bestuurders en zijn daarin een goede gesprekspartner om hen van gedegen informatie en praktisch uitvoerbare oplossingen te voorzien.

Onze Campagnes

Onze campagnes en samenwerkingen:

Campagne pensioengeld zorg

In 2021 richten wij ons voornamelijk op pensioenfondsen waar alle zorgverleners zijn aangesloten Kijk hier voor meer info over onze campagne: Stop met beleggingen zorg in ziekmakende bedrijven.  En klik hier om onze petitie te tekenen!

Neem contact op als je meer wilt weten of mee wilt helpen via: hallo@groen-pensioen.nl

Zorg en welzijn deelnemers aangesloten bij PFZW

Bezorgde pensioendeelnemers uit de zorg- en welzijnssector hebben een kritisch onderzoeksrapport met aanbevelingen overhandigd aan de directie van Pensioenfonds Zorg en Welzijn (PFZW).

Lees hier het onderzoeksrapport Steun hier de petitie
Gemeente Amsterdam ambtenaren aangesloten bij ABP

Met bijna 3000 ondertekenaars hebben Amsterdamse ambtenaren een petitie overhandigd aan het bestuur van ABP om uit fossiele beleggingen te stappen.

Ga hier naar de website Schoon Pensioen
Europese campagne op pensioenfondsen

Samen met groepen uit Zweden, Italië, Duitsland en Denemarken werken we samen aan meer bewustzijn over investeringen van pensioenfondsen. We werken nu aan de ‘Gas free pensions’ campagne.

Klik hier voor de website Gas free pensions
Horeca ondernemers en werknemers aangesloten bij PhenC

Op initiatief van restaurant de Ceuvel zijn ruim 1300 steunbetuigingen uit de horeca en cateringsector verzameld en aangeboden aan pensioenfondsbestuur Horeca en catering.

Ga hier naar de website van Vies Pensioen
Docenten en ambtenaren aangesloten bij ABP, campagne bij Fossielvrij NL

ABP Fossielvrij is een nationale campagne die ABP oproept te stoppen met investeren in vervuilende bedrijven. Ze organiseren regelmatig webinars en meet-ups waarvoor je je kan aanmelden.

Steun hier de petitie
Klimaatlabel voor pensioenfondsen

In 2019 brachten we het pensioenklimaatlabel naar buiten om aan te geven welke pensioenfondsen in lijn waren met de doelstellingen van Parijs.

Klik hier voor meer informatie

Veelgestelde vragen

Wat is er mis met de fossiele industrie?

Het tempo van klimaatverandering, met allerlei gezondheids- en milieurisico’s als gevolg, is ongekend aan het toenemen. De fossiele industrie heeft de grootste invloed op dit tempo. In het wereldwijde Parijsakkoord van 2015 is afgesproken ons uiterste best te doen de opwarming van de aarde tot 1,5 en maximaal 2 graden Celsius te beperken.

Uit een analyse van acht van de grootste geïntegreerde olie- en gasbedrijven – BP, Chevron, Eni, Equinor, ExxonMobil, Repsol, Shell en Total – blijkt dat geen van hun huidige klimaatplannen om hun bedrijf aan te passen ook maar in de buurt komt van de urgente 1,5°C-grens voor de opwarming van de aarde, zoals die is vastgelegd in het Parijsakkoord.

Onze pensioenfondsen onderschrijven het Parijsakkoord. De doelen zijn alleen te halen als olie-, kolen- en gasbedrijven een deel van hun nu reeds geplande productie afbouwen, bestaande productie zo snel mogelijk afbouwen, en stoppen met het aanboren van nieuwe olie- en gasvelden en met bouwen van nieuwe kolencentrales. Al deze bedrijven hebben al veel geld moeten lenen voor hun normale bedrijfsvoering en voor het betalen van hun dividend. Voor nieuwe projecten zijn ze afhankelijk van nieuwe leningen en financieringen. Investeerders die hun die leningen verstrekken hebben dus macht.

Wij willen dat ze die macht ook concreet gebruiken. Niet vaag of zonder doelen, zoals sommigen mooie en goede voornemens in duurzaamheidsbeleidsplannen opschrijven. Maar concreet vertellen hoe je concrete acties richting CO2 vermindering ermee gaat realiseren. En de hoogste uitstoters moeten het sterkst aangepakt worden, willen we de doelen van het Parijsakkoord halen en daarmee de gigantische gevolgen van klimaatverandering voorkomen.

Waar kan ik verder lezen?

Over de relatie tussen klimaatverandering en wereldgezondheidsschade

https://www.lancetcountdown.org/2020-report/

Over de meest recente prognoses over opwarming van de aarde

https://www.unenvironment.org/emissions-gap-report-2020

Over de relatie tussen grootste olie- en gasbedrijven en het Parijsakkoord

http://priceofoil.org/2020/09/23/big-oil-reality-check/

Divesteren uit de fossiele industrie: kan dat wel?

Investeringen in de fossiele sector veroorzaken grote risico’s voor het klimaat en onze maatschappij. Maar ook financieel gezien is het heel risicovol geworden om te investeren in de fossiele sector. Sinds 2009 presteren fossiele energiebedrijven systematisch slechter op de beurs dan de rest van de markt. Allerlei economisch analisten verwachten dat dat verschil alleen maar groter zal worden, omdat de roep om duurzame energie groter wordt en de kosten van duurzame energie kleiner worden.

Wanneer je je pensioen opbouwt wil je zo veel mogelijk zekerheid. Dus zeker in deze tijd waarin pensioenfondsen onder grote druk staan om hun dekkingsgraad gezond te houden is het belangrijk dat we ons geld uit risicovolle fossiele investeringen laten halen.

Er zijn meer en meer pensioenfondsen die volledig uit fossiel gaan.  In Denemarken, Zweden, Amerika en Engeland zijn veel voorbeelden van pensioenfondsen die deze stap hebben gemaakt.

Wij begrijpen dat je als pensioenfonds soms niet in één keer alle fossiele investeringen kan terugtrekken. Op zijn minst vragen we dus aan een pensioenfonds om een concreet en tijdsgebonden stappenplan te maken hoe ze fossiele investeringen willen terugbrengen. Wij denken aan een voorstel als:

  • Stop als eerste met de investeringen in bedrijven die plannen hebben voor de uitbreiding van kolenmijnen en het bouwen van nieuwe kolencentrales. De grote bedrijven op de Global Coal Exit List, dus die hele lijst, sluit je dan uit.
  • Publiceer een strategie volgens welke criteria je de investeringen uit olie- en -gas bedrijven in de komende jaren uitsluit. Dit schept helderheid en een goed voorbeeld voor bedrijven en investeerders. Bedrijven die zich aanpassen kunnen hiermee (ook later) weer investeringswaardig worden, en weten waar ze zich op kunnen richten.
  • Wees transparant naar ons (de pensioendeelnemers) over de gesprekken met de fossiele bedrijven die je voert. Wat wil je bereiken en wanneer? Wat heb je bereikt? Communiceer publiekelijk hoe en waarom je gaat stemmen op aandeelhoudersvergaderingen van bedrijven.

 

Waar kan ik verder lezen?

Over de DivestInvest beweging: https://www.divestinvest.org/

 

Over “De twee gezichten van de fossiele energiesector”, door Piet Sprengers, ASN Bank:

 

Voorbeelden van buitenlandse pensioenfondsen die aankondigen te divesteren:

Zweeds pensioenfonds:

 

Engelse pensioenfondsen:

 

Deens pensioenfonds:

 

Duits pensioenfonds:

 

Noors Pensioenfonds:

Kunnen pensioenfondsen geen eisen stellen aan de fossiele bedrijven waar ze in investeren? En als ze eruit stappen, dan stapt een andere belegger daar toch in?

Dat klopt. De pensioenfondsen praten al tientallen jaren met de fossiele industrie, dat noemen ze engagement. Deze industrie verandert echter vrijwel niet of veel te langzaam om het klimaatakkoord van Parijs te behalen. Pensioenfondsen zijn helaas niet transparant over de gesprekken die ze met de bedrijven voeren, de eisen die ze opleggen en de consequenties die ze hieraan verbinden. Wanneer fossiele energie je kernactiviteit is, kunnen wij er ook niet vanuit gaan dat de bedrijven vanzelf gaan omschakelen.

Pensioenfondsen behoren tot de grootste beleggers van de wereld. Als zij niet meer investeren in fossiele bedrijven, dan is dat een sterk signaal naar de fossiele bedrijven toe: geen vertrouwen in deze bedrijven. Ten tweede is het een signaal naar andere beleggers: kleine beleggers kijken sterk naar de strategie van grote beleggers, die kunnen immers veel meer onderzoeken. Tot slot is het een signaal naar ons als pensioendeelnemer dat zij niet ons geld in fossiele bedrijven beleggen en ons geld dus goed en duurzaam wordt beheerd. Investeren in fossiele industrie is ‘iets dat een vieze bijsmaak heeft’, net als de tabaks- of wapenindustrie.

Divesteren heeft ook directe gevolgen voor fossiele bedrijven. Fossiele bedrijven lenen ontzettend veel om nieuwe projecten op te starten zoals de bouw van nieuwe kolencentrales, naar schaliegas te boren of te boren in kwetsbare gebieden als de noordpool. Om deze leningen te kunnen krijgen is de beurskoers belangrijk en de rente op deze leningen (bedrijfsobligaties). Als pensioenfondsen niet meer met hun aandelen in fossiele bedrijven beleggen en geen bedrijfsobligaties kopen, wordt geld lenen duurder en daardoor worden nieuwe projecten opzetten minder rendabel en dus veel moeilijker te financieren. Gevolg zal zijn dat er minder nieuwe fossiele projecten worden gestart en we het probleem dus niet nog groter maken.

Waar kan ik verder lezen?

Onderzoekers Universiteit Groningen (2020):  ‘Op papier hebben de fossiele bedrijven mooie plannen, met beloftes ver weg’

https://www.tandfonline.com/doi/epub/10.1080/14693062.2020.1806020?needAccess=true

De twee gezichten van de fossiele energiesector, door Piet Sprengers, ASN Bank

https://www.duurzaambedrijfsleven.nl/energie/34371/opinie-de-twee-gezichten-van-de-fossiele-energiesector

Krijg ik nog wel evenveel pensioengeld uitbetaald als mijn pensioenfonds fossielvrij gaat?

Ja. Het terugtrekken van investeringen in fossiele energiebedrijven is niet schadelijk voor beleggers, in tegendeel! Dit blijkt uit een studie van Auke Plantinga en Bert Scholtens van de Rijksuniversiteit Groningen, die verschenen is in het tijdschrift Climate Policy. En gezien hun huidige plannen, moeten we nog gaan zien hoeveel deze bedrijven kunnen bijdragen aan de energietransitie.

Uit ander onderzoek blijkt zelfs dat het rendement hoger zou zijn als het pensioenfonds zich helemaal terugtrekt uit de fossiele industrie en investeert in duurzame bedrijven.

Daarnaast zit er nog heel veel pensioengeld in andere bedrijven dan in de fossiele industrie. Je hoeft dus niet bang te zijn dat je er financieel op achteruit gaat als je pensioenfonds fossielvrij gaat.

Waar kan ik verder lezen?

https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/kolen-olie-en-gas-zijn-niet-nodig-voor-een-veilig-pensioen~b2632bf8/

https://www.barrons.com/articles/rockefeller-brothers-fund-profits-from-divesting-fossil-fuels-01589319900

https://grist.org/politics/new-york-lost-billions-with-fossil-fuel-investments/

https://www.reuters.com/article/us-usa-energy-stocks-analysis/no-ready-spark-seen-for-lagging-u-s-energy-shares-idUSKCN1VF0DU

https://ieefa.org/wp-content/uploads/2020/10/From-Zero-to-50-Global-Finance-is-Fleeing-Oil-and-Gas_October-2020.pdf

https://www2.deloitte.com/us/en/insights/industry/oil-and-gas/decoding-oil-gas-downturn/introduction.html

Waarom eisen we 100% fossielvrij? Gas is toch heel belangrijk voor de energietransitie?

Aardgas of LNG wordt vaak als noodzakelijke “transitiebrandstof” genoemd voor de verandering naar een duurzamere wereld. Dat is het zeker niet. Naast dat het winnen en vervoeren van LNG erg veel CO2 uitgestoten wordt, hebben we de tijd niet meer om deze tussenstap te nemen.

Klimaatwetenschappers geven aan dat we nog maximaal zo’n vier tot tien jaar hebben. Daarna zijn sommige klimaatsystemen (Permafrost, de Amazone, etc.) zo aangetast dat ze onherstelbaar beschadigd zijn of zichzelf niet meer kunnen herstellen. De klimaatverandering gaat dan niet alleen nog sneller, maar kan ook de komende duizenden jaren niet meer terugkomen op het huidige niveau waar de mens zo goed in heeft gefloreerd de laatste paar duizend jaar. Het is misschien wel de grootste uitdaging voor de mensheid ooit, hoe we ervoor kunnen zorgen dat we onder deze kantelpunten te blijven. Deze scenario’s rekenen erop dat we tussen 2025 en 2030 negatieve CO2-uitstoot gaan creëren (waarbij meer CO2 uit de atmosfeer gehaald wordt dan erin komt), we in 2030 net zoveel CO2 produceren als in 1973, en dat op zijn laatst per 2050 de totale werelduitstoot negatief wordt.

Enkele decennia geleden hadden we nog tijd voor “transitiebrandstoffen” zoals gas. Nu niet meer. Het is te laat. Om een kantelpunt te voorkomen zullen alle grote industrieën zo snel mogelijk moeten overstappen op fossielvrije alternatieven. Gelukkig zien we daar steeds meer initiatieven van in de praktijk komen, zelfs bij technisch moeilijke alternatieven als bij staal en cement productie. Daar liggen de kansen voor de pensioenfondsen, niet in de fossiele industrie.

Waar kan ik verder lezen?

https://www.bothends.org/nl/Actueel/Voor-de-pers/Persbericht-Klimaatbeweging-%E2%80%9CPensioenfondsen-stop-met-investeren-in-fossiel-gas-%E2%80%9D/

https://www.gastivists.org/

https://gas-free-pensions.org/

Pensioenfonds? Daar ben ik nu nog niet mee bezig hoor, waarom zou ik daar nu over nadenken?

Je pensioen klinkt misschien als een ver-van-je-bed show. Het is ook complex en iets dat voor je geregeld wordt, gelukkig.

Maar besef wel: Het is jouw geld dat in pensioenfondsen zit. Zij beheren dat geld – voor jou. De wet verplicht ze dat zorgvuldig te doen, zodat jij later op je oude dag van je pensioen kunt genieten.

Gemiddeld gaat er per werkweek gaat drie uur aan loon direct naar je pensioenfonds. Je werkgever verdubbelt dit nog eens. Dat is na al jouw jaren werken een hoop geld, alleen al voor jezelf. En de pensioenfondsen beheren het geld van miljoenen mensen, dus dat is een grote berg geld, die een grote hoeveelheid macht vertegenwoordigt. En die macht moet het belang van de deelnemers echt goed behartigen, niet alleen voor de financiën van je pensioen. Je wilt dan ook nog een leefbare wereld over hebben. En die wereld wordt bepaald door welke bedrijven nu hun plannen mogen uitvoeren.

Waar kan ik verder lezen?

Twee goed leesbare boekjes:

  • Bart Verheggen: Wat iedereen zou moeten weten over klimaatverandering

https://webwinkel.uitgeverijprometheus.nl/book/bart-verheggen

  • Jaap Tielbeke: Een beter milieu begint niet bij jezelf

https://www.managementboek.nl/e-book/9789493168664/een-beter-milieu-begint-niet-bij-jezelf-jaap-tielbeke

Over de pensioenvergroeners

Groen Pensioen is gestart door Jeroen, Laurie, Stephan, Disa, Cindy, Corinne en Marjolein. Wij zijn divers qua leeftijd, werk en achtergrond. Wat we delen is de zorg om klimaatverandering en om de verstrekkende gevolgen voor mensen en omgeving. De meesten van ons waren afgelopen jaren al betrokken bij ABP- en de Zorg en Welzijn-pensioencampagnes.

Wij zijn zelf pensioendeelnemer bij Zorg en Welzijn, ABP, SPH, BPL, StiPP, SPW, DNB, ABN AMRO en Achmea. We moedigen pensioendeelnemers van alle Nederlandse pensioenfondsen aan om actief te worden!

Word ook een pensioenvergroener!

Neem contact met ons op